فرموده است : إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً « 1 » برخى از مردگان هم در عالم برزخ مشاهده شده‌اند كه آتش يا مرغ آتشين مىخورند . به‌علاوه ، صورت برخى از اعمال در همين عالم برحسب مقام تفاوت دارد . مثلا اگر دشنام به يك انسان را مورد ملاحظه قرار دهيم ، اولين ظهور ان در نفس است ، پس از ان در نوك زبان ، پس از ان در مخارج حروف ، پس از ان به صورت حرف و كلمه و كلام و جمله و بعد از ان به صورت صدا از دهان خارج مىشود ، محدوده هوا را به صورت حركت يا موج طى مىكند تا به عصب موجود در گوش برسد . سپس به پرده منعكس‌كننده و حس مشترك ، و پس از ان به لوحى كه اين صورت در ان انعكاس مىيابد ، يعنى خيال ، مىرسد . از آنجا به حافظه و از آنجا به واهمه مىرسد كه معناى ان را درك مىنمايد . پس از ان به كبد مىرسد و در اينجا ( ان سخن كبد را ) مىسوزاند . در اين مسئله تدبر شود . اين است كه گفته‌اند : جراحات السنان لها الالتيام * و لا يلتام ما جرح اللسان آنچه زخم زبان كند با مرد * زخم شمشير جان‌ستان نكند « 2 » خلاصه ، دانسته شد كه يك حقيقت واحد ، اشكال مختلفى پيدا مىكند . به علاوه ، باآنكه عالم بهشت و جهنم براى هر يك از افراد وجود دارند ، با اين حال بايد هر فرد خودش انها را آباد نمايد ؛ زيرا انان مانند زمين‌هاى سنگلاخى هستند كه با اعمال تو آباد مىشوند و با ترك كارهاى بد به ان سود مىرسد . البته علاوه بر آيات قبلى ، اخبار معراجيه نيز دلالت مىكنند كه اين وجودات خاص ، هر لحظه تبدل پيدا مىكنند و امكان ندارد در دو لحظه به صورت يكسان باقى بمانند ؛ باآنكه وجود به عدم تبديل نمىشود و به ان منقلب نمىگردد . همچنان‌كه با عدم جمع نمىگردد ، بلكه به سوى حق برمىگردد و

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . بيت فارسى تقريبا ترجمه بيت عربى است . خود مؤلف بيت فارسى را در متن عربى به كار برده است .